Nowe taryfy – informacje i wyjaśnienia

Nowa taryfa dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Przeciszów, na okres 3 lat.

W związku z pozytywną oceną projektu taryfy przedłożonej przez Gminny Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Przeciszowie wraz z uzasadnieniem, pod kątem zgodności z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz ustawą Prawo Wodne, jak również pozytywną analizą i weryfikacją załączonych dokumentów, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją nr K.RZT.70.194.2024 z dnia 20 stycznia 2025 r. zatwierdził taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy Przeciszów, na okres 3 lat.
Nowa taryfa została ogłoszona w dniu 22 styczeń 2025 roku na stronie podmiotowej BIP PGW Wody Polskie i zgodnie z art. 24f ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (DZ.U. z 2024 r. poz. 757) i weszła w życie po upływie 7 dni od momentu ogłoszenia tj. z dniem 30 stycznia 2025 roku.
Taryfa zawiera przychody na minimalnym poziomie, zapewniającym przedsiębiorstwu ciągłość działania.

Taryfa dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzani ścieków została przygotowana w sposób zapewniający:
– ochronę odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat,
– uzyskanie niezbędnych przychodów,
– eliminowanie subsydiowania skrośnego,
– motywowanie odbiorców usług do racjonalnego korzystania z wody i ograniczenia zanieczyszczenia ścieków,
– łatwość obliczania opłat i sprawdzania cen i stawek opłat.

Cena dla mieszkańca za 1m³ wody to 6,71 zł brutto.
W przeliczeniu na litry, 1,5l wody z kranu kosztuje więc 1 grosz.

Kto wylicza i zatwierdza stawki?

Taryfy (stawki opłat) zatwierdzane są na okres 3 lat przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na wniosek Gminnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Przeciszowie.
Zasady tworzenia i zatwierdzania taryfy opisane są w odpowiednich ustawach i aktach wykonawczych. Stawki wylicza się metodą „z dołu do góry” tj. na podstawie kosztów poprzednich lat świadczenia usług dostaw wody i odbioru ścieków oraz prognoz obliczonych m.in. za pomocą wskaźników publikowanych przez Ministerstwo Finansów, wyliczane są „niezbędne przychody”, które pokrywają koszty. Te niezbędne przychody są podstawą do określenia stawki za 1m³ wody i 1 m³ ścieków w taryfie dla mieszkańców i instytucji.
W procesie ustalania ceny, Wody Polskie dokonują weryfikacji kosztów, wskaźników i innych założeń zawartych we wniosku o zatwierdzenie nowej taryfy. Zadają pytania i wzywają do składania obszernych i szczegółowych wyjaśnień przedsiębiorstwo wodociągowe. Po weryfikacji wniosku, Wody Polskie wydają decyzję, która określa ceny dostaw wody, odbioru ścieków i opłat stałych (abonamentowych) lub odmawiają zatwierdzenia nowej taryfy. W wypadku odmowy nadal obowiązuje „stara” taryfa.

Z czego wynika wzrost ceny wody i ścieków?

Wzrost kosztów produkcji i dystrybucji wody oraz odbierania i odprowadzania ścieków do MPOŚ-Oświęcim to główne czynniki, które przyczyniły się do podwyżek cen wody i ścieków. Od kilku lat ceny za wodę i ścieki były utrzymywane na poziomie który nie pokrywał kosztów prowadzenia działalności Przedsiębiorstwa.
Wysokie koszty utrzymania sieci oraz urządzeń służących do dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków również są ważnym czynnikiem kosztotwórczym. Wysokie ceny energii elektrycznej (szybki wzrost ceny jednostkowej za kWh), która jest niezbędna w ogromnych ilościach w procesie odprowadzania ścieków, jak i uzdatniania oraz dostarczania wody, a także ceny paliw i gazu mają swoje odzwierciedlenie w rosnących kosztach przedsiębiorstwa wodociągowego.
Na przestrzeni lat odnotowaliśmy drastyczny wzrost ceny energii elektrycznej, np. w 2021r. cena wynosiła 0,34 zł/kWh, w 2022r. wynosiła 0,54 zł/kWh, a w 2023r. wzrosła do 0,97 zł/kWh. Obecnie cena kształtuje się na poziomie około 0,86 zł/kWh. W skali roku, w celu realizacji dostaw wody i odbioru ścieków GZWiK w Przeciszowie zużywa około 500 MWh energii elektrycznej. Choć prowadzimy wiele działań w celu zmniejszenia energochłonności naszych procesów, to nie jest możliwe 2,5-krotne zmniejszenie zużycia energii, aby zrekompensować 2,5-krotny wzrost jej ceny (a w 2023r. trzykrotny wzrost).
Wyższe koszty wynikają m.in. z wysokiej inflacji, która jest rezultatem pandemii COVID-19 i wojny na Ukrainie, a których nie dało się przewidzieć w poprzedniej taryfie. Nie uwzględniała ona wzrostu cen energii elektrycznej oraz wzrostu cen materiałów eksploatacyjnych, cen usług, obsługi Zakładu oraz minimalnego wzrostu wynagrodzeń. Od grudnia 2021 skumulowana inflacja przekroczyła 32%, a płaca minimalna brutto wzrosła o 66,6%.
Kolejnym czynnikiem wzrostu opłat za wodę i ścieki jest wzrost kosztów wynagrodzeń. Płaca minimalna od 2021r. wzrosła z 2800zł brutto, do lipca 2024 roku do 4300zł brutto, co stanowi łączny wzrost o + 53,6%. Od stycznia 2025r. płaca minimalna wynosi 4666zł brutto, co stanowi kolejne + 8,5% wzrostu.
Wysoki poziom inflacji oraz szybki wzrost płacy minimalnej przekłada się na wzrost kosztów materiałów oraz usług. Koszt dostarczania wody i odprowadzanie ścieków, a także utrzymania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych są bardzo wysokie.

Ceny netto dla mieszkańców Gminy Przeciszów na przestrzeni lat kształtują się następująco:

	2021/2022	2022/2023	2023/2024	2025/2026	2026/2027	2027/2028
Cena za 1 m³ wody	4,89	4,92	4,94	6,21	6,52	6,79
Cena za 1 m³ ścieków	7,83	7,90	7,93	11,22	11,54	11,77
Łącznie	12,72	12,82	12,87	17,43	18,06	18,56
Wzrost [%]	8,6	0,79	0,4	35,43	3,61	2,77

*Do cen należy doliczyć 8% podatku VAT.

Należy pamiętać także, że każde przedsiębiorstwo wod.-kan. musi posiadać wysoko wykwalifikowaną kadrę, która dba o jakość wody i wysoką jakość świadczonych usług, a także zadba o uniknięcie awarii powodujących przerwy w dostawie wody i odbiorze ścieków oraz jeśli już takowe wystąpią, usunie najszybciej jak to możliwe.
Na przedsiębiorstwo nakładane są również coraz większe zobowiązania i wymogi ustawowe którym Zakład musi sprostać, mające wpływ na wzrost kosztów, które to zgodnie z przepisami muszą być pokryte przez ?niezbędne przychody?. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ponosi także opłaty za pobór wody (tzw. opłaty za usługi wodne), które w rzeczywistości są podatkiem nałożonym na mieszkańców.

Czy ceny zmieniają się w innych gminach?
Przez lata brak możliwości urealnienia cen za wodę i ścieki spowodował załamanie płynności finansowej wielu przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych na terenie całej Polski. Wiele jednostek odpowiedzialnych za dostawy wody i odbiór ścieków odnotowało straty, większość z nich przestała inwestować. Gminy sąsiadujące z nami również wystąpiły o zatwierdzenie nowych stawek opłat za dostawy wody i odbiór ścieków.

Ceny dla mieszkańców (gospodarstwa domowe) na tle sąsiednich Gmin kształtują się następująco :

Cena za 1m³	Babice	Zator	Przeciszów	Gmina Oświęcim	Oświęcim	Chrzanów	Polanka Wlk.	Spytkowice	Osiek
woda	5,20	5,68	6,21	6,92	6,66	7,65	5,17	5,55	8,45
ścieki	14,46	12,81	11,22	15,39	7,79	9,98	8,85	12,00	6,25

*ceny mogą ulec zmianie w zależności od aktualnie obowiązującej taryfy, do cen należy doliczyć 8% podatku VAT.

Co w zamian otrzymają mieszkańcy?

W czwartym kwartale 2021r. za przeciętne wynagrodzenie publikowane przez GUS, mieszkaniec gminy Przeciszów mógł kupić 836 m³ wody. W 2025r. za przeciętne wynagrodzenie za czwarty kwartał 2024r. publikowane przez GUS będzie można kupić od GZWiK w Przeciszowie 910 m³ wody. Analogicznie w czwartym kwartale 2021r. za przeciętne wynagrodzenie mieszkaniec gminy Przeciszów mógł odprowadzić 522 m³ ścieków. W 2025 za przeciętne wynagrodzenie będzie mógł odprowadzić 504 m3 ścieków.
Utrzymanie w ciągłym działaniu ponad 130km sieci wodno-kanalizacyjnej, 2 ujęć wody, prawie 30 przepompowni, hydroforni, zbiorników i pomp wymaga stałej (24/7) obecności pracowników GZWiK w Przeciszowie.
Prowadzimy działania inwestycyjne, których celem jest zmniejszenie strat wody oraz zmniejszenie ilości deszczówki i wód opadowych w ściekach sanitarnych. Działania te długofalowo prowadzą do zmniejszenia kosztów i energochłonności, a zatem ograniczają zmiany cen w kolejnych taryfach.
GZWiK w Przeciszowie ponosi wydatki na remonty i modernizację obecnej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Prowadzimy działania mające na celu zapewnienie dostawy smacznej wody dla naszych mieszkańców.
Zakład na bieżąco i w miarę możliwości podejmuje działania optymalizacji kosztów działalności, w celu ochrony odbiorców usług przed wzrostem cen za świadczone usługi. Dokonując zakupów kierujemy się zasadą celowości i oszczędności.
Do końca 2025 wprowadzimy zdalny odczyt wszystkich wodomierzy, aby móc zaoferować nowe usługi (np. powiadamianie mieszkańca o wyciekach wody w jego instalacji co będzie miało wpływ na zmniejszenie wysokości rachunków).

Czy Zakład podejmuje działania w celu optymalizacji kosztów?

Zakład na bieżąco i w miarę możliwości podejmuje działania optymalizacji kosztów działalności, w celu ochrony odbiorców usług przed wzrostem cen za świadczone usługi:

Zakład ograniczył do niezbędnego minimum zatrudnienie.
Zakład posiada specjalistyczny pojazd ssąco-płuczący typu WUKO, co z jednej strony generuje koszty jego eksploatacji i utrzymania, a z drugiej strony pozwala Zakładowi w ramach własnej działalności eksploatować administrowaną sieć kanalizacji sanitarnej tj. okresowe czyszczenie przepompowni ścieków, usuwanie awarii, udrażnianie kolektorów.
W miarę możliwości finansowych sukcesywnie wymieniamy kolejne awaryjne przyłącza i odcinki sieci wodociągowej, co ma bezpośredni wpływ na zmniejszenie strat wody.
Zakład podjął działania w celu ograniczenia zużycia energii elektrycznej oraz gazu poprzez wyznaczenie czasowych stref grzewczych. W związku z rozbudową kolejnych odcinków sieci kanalizacji potrzeby Zakładu na energię elektryczną stale rosną poprzez podpięcie nowych przepompowni ścieków oraz większej ilości odprowadzanych ścieków.
Zakład w miarę możliwości finansowych wymienia obecne pompy ściekowe na nowe o większej wydajności i mniejszym zapotrzebowaniu na energię elektryczną (energooszczędne).
Prowadzimy nadzór nad odprowadzaniem wód deszczowych do sieci kanalizacji sanitarnej, w celu ich wyeliminowania i zmniejszenia ilości odprowadzanych ścieków do MPOŚ w Oświęcimiu (co skutkuje mniejszymi opłatami).

Zachowanie ciągłości świadczonych przez nasz Zakład usług jest dla nas podstawowym obowiązkiem i stanowi podstawę podejmowanych przez Zakład decyzji.